සමාහ් කුන්ඩීල් (Samah Qundeel) විසිනි.
ඉස්ලාමීය සම්ප්රදාය තුළ “හිජාබය” යනු හුදෙක් හිස ආවරණය කරන රෙදි කඩකට පමණක් සීමා නොවේ. එය විනීතභාවය ඇතුළත් පුළුල් සංකල්පයක් වන අතර, එම වගකීම කාන්තාවන්ට පමණක් නොව පිරිමින්ට ද පැවරේ.
මෑතකදී පාසල් දැරියකට පාසල තුළ හිජාබය පැළඳීමට අලහබාද් මහාධිකරණය විසින් අවසර ලබා නොදීම, හුරුපුරුදු තර්කයක් මත පදනම් වේ. අධිකරණයේ තීන්දුව පදනම් වූයේ, නීතිරීති ඒකාකාරී, වෙනස් කොට සැලකීමෙන් තොර සහ ආයතනික විනය පවත්වා ගැනීමට අදහස් කරන්නේ නම්, නිල ඇඳුම් නියම කිරීමට පාසල්වලට අයිතියක් ඇත යන කරුණ මතය.
පන්ති කාමරය තුළ හිස් වැස්මක් (headscarf) පැළඳීම පෙත්සම්කාරියට අනිවාර්ය බව හෝ එසේ නොකිරීම ඇයගේ ඇදහිල්ලේ මූලික ස්වභාවය වෙනස් කරන බව තහවුරු කිරීමට කිසිදු බලයලත් ආගමික පාඨයක්, විශේෂඥ කරුණු හෝ වෙනත් සාක්ෂි වාර්තා කර නොමැති බවද අධිකරණය නිරීක්ෂණය කළේය.
නීත්යානුකූලව, මෙම තීන්දුව ආයතනික ස්වාධීනත්වයට සහ ආගමික නිදහසට අනුකූල විය හැක. නමුත් ඉන්දියාව හිජාබය ගැන සාකච්ඡා කරන සහ විනිශ්චය කරන ආකාරය තුළ ඇති ගැඹුරු අපහසුතාවය එයින් හෙළි වේ. එය කාන්තාවන්ට බලහත්කාරයෙන් පටවන ලද පීඩනයේ සංකේතයක් ලෙස හෝ දැන් යල් පැන ගිය දේවධර්මානුකූල භාවිතයක් ලෙස මිස වෙනත් යමක් ලෙස දැකීමට අපට නොහැකි වී ඇති බව පෙනේ.
සැබැවින්ම, බොහෝ මුස්ලිම් කාන්තාවන්ට එය එසේ නොවේ. ඒ වෙනුවට එය ඇදහිල්ලේ ක්රියාවක් මෙන්ම පෞද්ගලික අනන්යතාවය සහ විශ්වාසය පිළිබඳ කාරණයකි.
බලකිරීමක් පිළිබඳ සංකල්පයක් නැත
හිජාබය පිළිබඳ නූතන විවාදය දෙස බලන්නේ එක් දෘෂ්ටිකෝණයකින් පමණි: එනම් පීතෘමූලිකත්වයයි. එය කාන්තාවන් නිදහස් කළ යුතු දෙයක් ලෙස සලකනු ලැබේ. මම ද එයට එකඟ වෙමි; පීතෘමූලිකත්වයේ මෙවලමක් ලෙස ආගම හරහා යටපත් කරනු ලබන ඕනෑම අයෙකු නිදහස් කළ යුතුය. ආගම යනු කෙනෙකුගේ ගෙල වටා ඇති සුනඛ කරපටියක් නොවිය යුතුය.
නමුත් මෙම උපකල්පනයේ ඇති මූලික දෝෂය නම්, හිජාබය පළඳින කාන්තාවන්ට තමන්ගේම ජීවිතය ගැන අර්ථවත් තීරණ ගැනීමේ හැකියාවක් නොමැති බව මෙම රාමුව මඟින් උපකල්පනය කිරීමයි. එය කාන්තාවන්ගේ නියෝජිතභාවය (agency) ආරක්ෂා කරන බව පවසමින්ම ඔවුන්ගේ එම අයිතිය උදුරා ගනී.
අනෙක් ගැටලුව නම් හිජාබය සඳහා බලයලත් ආගමික පදනමක් නොමැති බවට කරන ප්රකාශයයි. හිජාබය කුර්ආනයේ මෙන්ම හදීස්වලද වගකීමක් ලෙස වටහාගෙන ඇති අතර, එය පරම්පරා ගණනාවක ඉස්ලාමීය විද්වතුන් විසින් තහවුරු කර ඇත. නමුත් එය කාන්තාවන් මත බලහත්කාරයෙන් පැටවීමේ සංකල්පයක් එහි නැත.
හිජාබයක් පැළඳීමට බල කරන කාන්තාවක් නිසැකවම බලහත්කාරයට ලක් වේ. නමුත් ඇයට අවශ්ය වූ විට එය පැළඳීම වළක්වන කාන්තාවකටද සිදුවන්නේ එයමය. අවස්ථා දෙකේදීම මූලික ප්රතිපත්තිය සමාන වේ — එනම් තේරීමේ අයිතිය අහිමි කිරීමයි.
මෙහි ඇති උත්ප්රාසය නම්, කාන්තාවන්ට තම ශරීරය සහ පෙනුම පාලනය කිරීමට අයිතියක් තිබිය යුතු බව තහවුරු කිරීම සඳහා සමකාලීන ස්ත්රීවාදය දශක ගණනාවක් තිස්සේ නිවැරදිව සටන් කර තිබීමයි. මෙම අවස්ථාවේදී, කාන්තාවක් හිස් වැස්මක් පැළඳීමට තෝරා ගන්නේ නම්, ඇයගේ තේරීම ආගම මගින් හැඩගැස්වූ පමණින් ඇයගේ අයිතිය අවලංගු නොවේ.
හිජාබය බොහෝ විට වැරදි ලෙස වටහාගෙන ඇත. ඉස්ලාමීය සම්ප්රදාය තුළ හිජාබය යනු හුදෙක් හිස ආවරණය කරන රෙදි කඩකට පමණක් සීමා නොවේ. එය විනීතභාවය ඇතුළත් පුළුල් සංකල්පයක් වන අතර, එම වගකීම කාන්තාවන්ට පමණක් නොව පිරිමින්ට ද පැවරේ. පිරිමින්ටද විනීතව ඇඳපැළඳීමටත්, බැල්ම පහත හෙළීමටත්, සංයමයෙන් කටයුතු කිරීමටත් උපදෙස් දී ඇත. සෑම මුස්ලිම්වරයෙකුම මෙම ප්රතිපත්ති එකම ආකාරයකින් අනුගමනය කරන්නේද යන්න අද දිනට සාකච්ඡා කළ යුතු මාතෘකාවක් නොවේ.
වැරදි ලෙස බැහැර කිරීමක්
ඇදහිල්ලේ බොහෝ අංශ මෙන්ම, මෙහි ද විවිධත්වයක් (spectrum) පවතී.
ආගමික පාඨ නොමැතිකම මත පදනම්ව අධිකරණය පෙත්සම නිෂ්ප්රභ කිරීම නුසුදුසු බව හැඟෙන්නේ ඒ නිසාය. ආගමික තේරීම් සහ භාවිතයන් අධිකරණයට අවශ්ය තරම් සරල වන්නේ කලාතුරකිනි. ඇදහිල්ල යනු කළ යුතු දෑ ඇතුළත් ලැයිස්තුවක් (checklist) නොවේ.
ප්රශ්නය විය යුත්තේ හිස් වැස්ම අනිවාර්ය බව සහ එය ඇගේ ඇදහිල්ලේ අත්යවශ්ය අංගයක් බව අධිකරණයට ඔප්පු කිරීමට පෙත්සම්කාරියට ප්රමාණවත් සාක්ෂි ඉදිරිපත් කළ හැකිද යන්න නොවේ. ප්රශ්නය විය යුත්තේ සරල හිස් වැස්මක් පැළඳීමෙන් පාසලේ අධිකාරිය, ඒකාකාරී බව සහ විනය හෑල්ලු වන්නේද, නැතහොත් එහි අධ්යාපනික මෙහෙවර කඩාකප්පල් වන්නේද යන්නයි.
නිල ඇඳුම් නිසැකවම වැදගත් ය; ඒවා ආර්ථික වෙනස්කම් අඩු කරයි, ප්රජාව පිළිබඳ හැඟීමක් ඇති කරයි සහ විනය දිරිමත් කරයි. නමුත් හිස් වැස්මකට ඒ සියල්ල කඩාකප්පල් කළ නොහැක.
මෙය වඩාත් කණගාටුදායක කරුණක් බවට පත් කරන්නේ එම දැරිය වසර ගණනාවක් තිස්සේ හිජාබය පැළඳ සිටීමයි. ඇයගේ ආගමික භාවිතය ආයතනික විනය සමග සහජීවනයෙන් පැවතුණි. එසේනම් වෙනස් වූයේ කුමක්ද? ගැටලුව වූයේ හිස් වැස්මද, නැතහොත් ඒ වටා වැඩෙන දේශපාලනීකරණයද?
ලෞකිකත්වය සහ කාන්තා අයිතිවාසිකම් ප්රදර්ශනය කිරීමත් සමඟම, හිජාබය සමාජයේ ආගමික උත්සුකයන්ගේ බර උසුලන දේශපාලන වස්තුවක් බවට වඩ වඩාත් පත්වෙමින් තිබේ. මෙම දෘෂ්ටිවාදාත්මක සටන් අතරේ, බොහෝ විට කතා බහට ලක්වන නමුත් කලාතුරකින් සවන් දෙනු ලබන කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමයින් අතරමං වී සිටිති.
කාන්තාවන් ඇඳිය යුත්තේ හෝ නොඇඳිය යුත්තේ කුමක්දැයි කියා දීම පිළිබඳව ලිබරල් සමාජයක් ප්රවේශම් විය යුතුය. රජය විසින් කාන්තාවන් බලහත්කාරයෙන් ආරක්ෂා කළ යුතු අතර, එය බලහත්කාරය සඳහා වන තවත් මෙවලමක් නොවිය යුතුය.
හිජාබයක් පැළඳීමේ අයිතිය අනෙක් සෑම මුස්ලිම් කාන්තාවක්ම එය කළ යුතු බව ඔප්පු කිරීම මත රඳා නොපවතිය යුතුය. ආගමික හෝ වෙනත් ආකාරයකින් කෙනෙකුගේ විශ්වාසයන්ට අනුව ඇඳුම් ඇඳීමේ නිදහස අර්ථවත් වන්නේ, අප විසින්ම තෝරා නොගන්නා තේරීම් පවා එය විසින් ආරක්ෂා කරන විටය. එසේ නොමැති නම්, එය කිසිසේත්ම නිදහසක් නොවේ.
The Print වෙබ් අඩවියේ පළ වූ ලිපියක සිංහල පරිවර්තනයකි.
