රූපයේ භාෂාව සහ භාවිතය හෙවත් ළහිරු හර්ෂණගේ ඡායාරූපය – (ජනාධිපති මාධ්‍ය උපදේශක තමන්ගේ මතය ලියයි)

අනුරුද්ධ ලොකුහපුආරච්චි (ඔහු ජනාධිපති මාධ්‍ය උපදේශකවරයෙකු වන අතර, මෙම සටහන ඔහුගේ සමාජ මාධ්‍ය සටහනක් ලෙස තැබූ පුද්ගලික මතයකි.)

සැත්කමක් සඳහා අප්‍රේල් 30 වන දින සිට සති දෙකක රාජකාරිමය නිදහස් කිරීමක් සහිතව සිහිනැති කරන තුරු සිටිය අවසාන මොහොතේදී, ජනාධිපතිවරයාගේ මැයි දින ඡායාරූපය පිළිබඳ සමාජ මාධ්‍ය කැළඹීම දැන ගත්තද, එයට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට මට කාලයක් නොවීය. හිස පහත් කරගෙන සිටීම වෙහෙසකර සහ වේදනාකාරී වුවද මෙම සටහන තැබීම වැදගත්යයි සිතමි.

ජනාධිපති මාධ්‍ය ඒකකයේ මගේ සගයෙකු විසින් මෙම ඡායාරූපය ගත් ලහිරු හර්ෂණ ඡායාරූප ශිල්පියා සේවය කරන පුවත් පතේ පල නොකරන ලෙස දැනුම් දී ඇති බව ලහිරු මට එවා තිබූ මැසෙන්ජර් පණිවඩයේද සඳහන්ව තිබුනි. සිදු නොවිය යුතු, එම දැනුම් දීමට අනුව, ඡායාරූපය පුවත් පතේ පල නොවූවද, සමාජ මාධ්‍ය වේදිකාවල පලවෙමින් පුවත් පතේ පල නොකිරීමට කල බලපෑම බරපතල ලෙස විවේචනයට ලක් වන අතර, ඒ සමාජ මාධ්‍ය පලකිරීම් සඳහා මාවද ටැග් කර ඇත්තේ ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශයේ මගේ වර්තමාන වෘත්තිය වගකීම සහ ජනමාධ්‍ය ඡායාරූප ශිල්පියෙකු හැටියට මගේ අතීත බාවිතයද නිසා බව වටහා ගත හැක.

සමස්තයක් ලෙස ගත් විට ලහිරු හර්ෂගේ ඡායාරූපය විශිෂ්ට ගණයේ එකකි. ඡායාරූපයේ විශිෂ්ටත්වය ගැන කතා කරන්න මට මගේම අර්ථකථනයක් ඇත. ඒ අර්ථකථනය අනික අයගේද කියවීමද විය යුතුයයි මම බලාපොරොත්තු නොවෙමි. වෙන කෙනෙකුට ඒ ගැන මට පරස්පර වූ අදහස් දැක්වීමක් තිබිය හැකි අතර ඒ අයිතියට මම ගරු කරමි. එහෙත් ඒ සියළු අයිතීන් වෘත්තීමය සහ සදාචාරාත්මක සීමාවන් තුල පවත්වා ගැනීමෙන් යහපත් සමාජයක් පවත්වා ගෙන යාමට රුකුලක් වේ.

ඡායාරූපය ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන චලනයෙන් ඔබ්බට යන ප්‍රකාශණයක් සහිතය. ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ මැයි දින කතාව අතරතුර ග්‍රහණය කරගත් මෙම කැපී පෙනෙන ඡායාරූපය, දේශපාලන සංකේතවාදයේ, නායකත්ව ශක්තියේ සහ සාමූහික ඉතිහාසයේ බලගතු, ස්ථරගත රූපයකි.

ඡායාරූප ශිල්පී ලහිරු ප්‍රකාශන උච්චතම අවස්ථාවක මොහොතක් ග්‍රහණය කරගෙන ඇත – ජනාධිපති දිසානායකගේ මුඛය විවෘතව ඇත, තීව්‍රතාවයෙන් ඇස් පළල් කර ඇති අතර, අත් දෙකම බලගතු කථිකත්වයෙන් ඉහළට ඔසවා ඇත. මෙය චිත්තවේගීය අව්‍යාජභාවයේ තත්පරයක අවස්ථාවකි – සංවේදී ප්‍රකාශණයක මොහොතක් – එහිදී ශරීර භාෂාව, මුහුණේ ඉරියව් සහ සංකේතවාදය සියල්ල අභිසාරී වේ.

එසවූ දෑත්වලට ඉහළින් ගෝලීය කම්කරු සහයෝගීතාවයේ සංකේතාත්මක සංකේත මතු වේ: දෑකැත්ත, දැති රෝදය සහ තිරිඟු කරලක් කෘෂිකර්මාන්තය, කර්මාන්තය සහ පෝෂණය නියෝජනය කරයි. සංයුතිය මෙම ලාංඡන ජනාධිපතිවරයාගේ දිගු කළ දෑත් සමඟ සෘජු දෘශ්‍ය සංවාදයක තබයි, ඔහු ඒවා ඔහුගේ පණිවිඩයෙන් ඔසවනවා හෝ ඒවායේ බලය ඉල්ලා සිටිනවාක් මෙනි. මෙය දෘශ්‍ය රූපකයක් නිර්මාණය කරයි: සාමූහික අරගලයේ සහ අභිලාෂයේ වාහකයක් ලෙස නායකයා.

මෙම රූපය ඓතිහාසික දේශපාලන නිරූපක කලාවේ සෞන්දර්යය අවදි කරයි – සැල්වදෝර් ඇලෙන්ඩේ, චේ ගුවේරා හෝ මාටින් ලූතර් කිං ජූනියර් වැනි නායකයින්ගේ රූප ගැන සිතන්න – එහිදී විවෘත අභිනයන්, ඉහළට බැලීම් සහ සංකේතාත්මක පසුබිම් දෘෂ්ටිවාදාත්මක පැහැදිලිකම වැඩි කරයි. ඡායාරූපය වෙනත් හරඹ වලන් තොරව නමුත් කාලය, කෝණය සහ පැමිණීම හරහා මෙම අනුනාදය ලබා ගනී.

ඡායාරූපය පොදු සිදුවීමක් තත්‍ය කාලීනව ග්‍රහණය කර ගනී, හැසිරවීමක්, වේදිකාගත කිරීමක් හෝ විකෘති කිරීමක් නොමැතිව. එය ඡායාරූප මාධ්‍ය ආචාර ධර්මවල ඉහළම ප්‍රමිතීන් සපුරාලයි – සත්‍යවාදී, බලපෑම් සහගත සහ සමාජීය වශයෙන් අදාළ වේ. එය ජනාධිපතිවරයෙකු නිශ්චලතාවයෙන් හෝ විධිමත්භාවයෙන් නොව චලනයෙන් සහ ඒත්තු ගැන්වීමෙන් ලේඛනගත කරයි. මෙම ස්වාබාවය ජනාධිපතිවරයාගේ නිල ඡායාරූප වලදී අතහැරෙන හෝ බොහෝ විට මග හැරෙන ඉදිරි දර්ශනයකි.

ඡායාරූපකරණ පහත් දෘෂ්ටි කෝණයකින්, රාමු කිරීම විසින් උත්තම කෝණීය සුවිශේෂී බවක් රූපය තුල වේ. දෑකැත්ත ඇතුළු සංකේතවල සිරස් බව ඇස ඉහළට ඇද දමයි, මස් සහ දෘෂ්ටිවාදය අතර ගතික ආතතියක් ඇති කරයි. ගැඹුර – පෙරබිම (අභිනය), මැදබිම (නායකයා) සහ පසුබිම (සංකේත) – භාවිතා කිරීම රූපයට ත්‍රිමාණ බලයක් ලබා දෙයි. ආලෝකකරණය සහ පැහැදිලිකම දෘශ්‍ය අපැහැදිලි භාවයට කිසිවක් අහිමි නොවන බව සහතික කරයි.

මෙම ඡායාරූපය මතභේදාත්මක නොවේ – එය නිර්භීත ය. එය මැයි දිනයේ ආත්මයට ගරු කරන අතරම නායකත්වය මානුෂීය කරයි. එවැනි රූපයක් එහි තීව්‍රතාවය නිසා යටපත් කිරීම යනු වාර්තාමය ඡායාරූපකරණයේ කාර්ය භාරය වරදවා වටහා ගැනීමකි.

ජනමාධ්‍ය ඡායාරූපකරණයෙදී අප ඡායාරූප ගත කරන ප්‍රධාන ශෛලීන් තුනක් ඇත. එකක් අප යථාවාදී සිදුවීමක් තුලින් ග්‍රහණය කරගන්නා කොටසකට ඡායාරූප ශිල්පියාගේ අර්ථකථණය එයට එක් කිරීම, අනෙක ඡායාරූප ශිල්පියාගේ සමාජ දේශපාලන ප්‍රකාශණය සඳහා යථාවාදී සිදුවීමකින් කොටසක් ග්‍රහණය කර ගැනීම සහ තුන්වන එක යාථාවාදී මෙන් පෙනෙන නට්‍යමය අවස්ථාවක් නිර්මාණය කිරීමෙන් උපුටා ගනු ලබන ඡායාරූපයකට තමන්ගේම අර්ථකථනයක් සැපයීම වේ.

ලහිරු ගත් ජනාධිපතිවරයාගේ මැයි දින ඡායාරූපය ඉහත පලවන ගනයට අයත්වන අතර දෙවන ගනයේ ඡායාරූපයක් ලෙස මා විසින් කලකට පෙර ගත් ආර් පෙු්මදාස ජනාධිපති වරයාගේ ඡායාරූපය සැළකිය හැක.

තුන්වන ගනයේ ඡායාරූපයක් ලෙස යූසුෆ් කාර්ෂ් ගේ ⁣”ගොරවන සිංහයා” නැතහොත් දෙවන ලෝක යුධ සමයේ 1941 දී ගත් 67 හැවිරිදි වින්සන් චර්චිල් ගේ චායාරූපය හැඳින්විය හැක. යූසුප් කාර්ෂ් එදා චර්චිල්ගේ කටින් සුරුට්ටුව උදුරා ගත් වරදට පින්තූරය ගන්න නොදී එලවා ගත්තානම්, චර්චිල් ගැන අප දන්නා ඉතිහාස කතාව වෙනස් ආකාරයක් වන්නට තිබුනි.