ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ගුවන් සේවය සඳහා ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ සැලැස්මක් රජය විසින් සකස් කරමින් පවතින අතර, කැබිනට් අනුමැතිය සඳහා ඉදිරිපත් කිරීමට පෙර ඉදිරි සති කිහිපය තුළ එය අවසන් කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ.
වරාය හා සිවිල් ගුවන් සේවා නියෝජ්ය අමාත්ය ජනිත රුවන් කොඩිතුවක්කු මහතාට අනුව, මෙම සැලැස්ම ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසුව අදාළ ක්රියාවලිය සඳහා විධිමත් කාලරාමුවක් ස්ථාපිත කෙරෙනු ඇත.
මේ අතර ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ එදිනෙදා මෙහෙයුම් අසීරු වී තිබෙන අතර මුදල් ප්රවාහයේ දැඩි පීඩනයට මුහුණ දීම සඳහා ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවය මහා භාණ්ඩාගාරයෙන් රුපියල් බිලියන 10ක අමතර සහයක් ඉල්ලා තිබේ.
ගුවන් සමාගමේ මූල්ය තත්ත්වය පිළිබඳව ද සන්ඩේ මෝනිං (The Sunday Morning) පුවත්පතට අදහස් දක්වමින් කොඩිතුවක්කු මහතා පැහැදිලි කළේ පුළුල් ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ප්රයත්නයක් ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින නමුත්, ද්රවශීලතා අර්බුදයක් හේතුවෙන් මෙම ක්ෂණික අවශ්යතාවය මතු වී ඇති බවයි.
“ගුවන් සේවය පවත්වාගෙන යාමට අවශ්ය මුදල් සම්බන්ධයෙන්, එනම් මුදල් ප්රවාහයේ ගැටලුවක් පවතිනවා. ඒ නිසා ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවය අමතර අරමුදල් ඉල්ලා තිබෙනවා,” යනුවෙන් කොඩිතුවක්කු මහතා පැහැදිලි කළේය.
ඉරානයට එරෙහි ඊශ්රායල-ඇමරිකානු යුද්ධයෙන් පසු ගෝලීය බලශක්ති ක්ෂේත්රයේ සිදුවූ වර්ධනයන් හේතුවෙන් ගුවන් සේවයේ මෙහෙයුම් පිරිවැය ඉහළ ගොස් ඇති බවද ඔහු සඳහන් කළේය. “අපගේ මෙහෙයුම් වියදම් තරමක් වැඩි වී තිබෙනවා; ඉන්ධන පිරිවැය දෙගුණ වී තිබෙනවා,” යැයි පැවසූ ඔහු, වර්තමාන අරමුදල් අවශ්යතාවය සැලකිය යුතු මට්ටමක පැවතියද, “ඉන්ධන මිල අඩුවීමත් සමග අනාගතයේදී මෙම මිල ගණන් වෙනස් විය හැකි බැවින්” රජය මේ පිළිබඳව දැඩි අවධානයෙන් පසුවන බවද වැඩිදුරටත් පැවසීය.
කෙසේ වෙතත්, ඉල්ලා ඇති අරමුදල් රජය විසින් මෙතෙක් ලබා දී නොමැති බව නියෝජ්ය අමාත්යවරයා පැහැදිලි කළේය.
ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ වාර්ෂික වාර්තාවට අනුව, 2025 මාර්තු 31 න් අවසන් වන මූල්ය වර්ෂය සඳහා රුපියල් බිලියන 2.73 ක අලාභයක් වාර්තා කර ඇත. ඊට පෙර වසරේදී රුපියල් බිලියන 7.9 ක ලාභයක් වාර්තා කර තිබුණි.
ගුවන් සේවයේ කළමනාකරණ ව්යුහය නවීකරණය කිරීම අරමුණු කරගත් පුළුල් මාර්ග සිතියමක් ද අමාත්යාංශය විසින් කෙටුම්පත් කරමින් පවතී.
එහි ආරම්භයේ සිටම එකම ආයතනික රාමුවක් යටතේ මෙම ගුවන් සේවය ක්රියාත්මක වූ බවත්, එයට මූලික දිශානතියේ වෙනසක් අවශ්ය බවත් කොඩිතුවක්කු මහතා පැවසීය. “අප ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවය ප්රතිව්යුහගත කිරීමට සැලසුම් කරමින් සිටින අතර, එය වඩාත් විද්යාත්මක, නව ව්යාපාරික ආකෘතියක් කරා ගෙන යමින් සිටිනවා,” ඔහු හෙළි කළේය.
මෙම ක්රියාවලියේ මූලික අදියර, වහාම විකිණීමක් වෙනුවට ආයතනික ප්රතිසංස්කරණ සහ කාර්යක්ෂමතාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන බව ඔහු අවධාරණය කළේය. “පළමු අදියර වන්නේ ආයතනයක් ලෙස වඩාත් කාර්යක්ෂම වන ආකාරයට මෙම ආයතනය ප්රතිව්යුහගත කිරීමයි,” ඔහු පැවසීය.
දිගු කලක් තිස්සේ විවාදයට තුඩු දුන් පෞද්ගලීකරණ ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් කොඩිතුවක්කු මහතා පැවසුවේ, ගුවන් සේවයේ දිගුකාලීන තිරසාරභාවය සහතික කිරීම සඳහා රාජ්ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්ව වැඩපිළිවෙළක් ඇතුළුව ක්රමවේද කිහිපයක් පිළිබඳව රජය සලකා බලමින් සිටින බවයි.
අවසාන ප්රතිපත්තිමය තීරණය කුමක්දැයි තහවුරු කිරීමෙන් වැළකී සිටි ඔහු, “මේ සඳහා PPP ආකෘතියක් අවශ්ය දැයි අප සොයා බලමින් සිටිනවා,” යැයි ප්රකාශ කළේය.
කැබිනට් මණ්ඩලයේ සලකා බැලීමෙන් පසු කෙටි කාලයක් තුළ මේ සඳහා කාලරාමුවක් තීරණය කරන බව නියෝජ්ය අමාත්යවරයා සඳහන් කිරීමත් සමග, ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ක්රියාවලිය කඩිනමින් ඉදිරියට යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
“අප සති එකකින් හෝ දෙකකින් සැලැස්මක් අවසන් කරනවා. ඉදිරියට යාමට එය කැබිනට් මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කළ යුතුයි. කාලරාමුව සකස් කරන්නේ ඉන් පසුවයි,” ඔහු පැවසීය.
මේ අතර, වෙනත් අවස්ථාවකදී අදහස් දක්වමින් වරාය හා සිවිල් ගුවන් සේවා අමාත්ය අනුර කරුණාතිලක මහතා පැවසුවේ ගුවන් සමාගම දැනට සභාපතිවරයෙකු හෝ විධායක අධ්යක්ෂවරයෙකු නොමැතිව ක්රියාත්මක වන නමුත් එම පත් කිරීම් නුදුරේදීම සිදු කරන බවට සහතික වන බවයි.
අමාත්යවරයාට අනුව, නව ප්රධාන විධායක නිලධාරියෙකු සඳහා සම්මුඛ පරීක්ෂණ ක්රියාවලිය මේ වන විට සිදුවෙමින් පවතින අතර, සභාපති තනතුර සඳහා දැනටමත් අපේක්ෂකයෙකු යෝජනා කර ඇත.
මෙම මස මුලදී, ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ක්රියාවලිය පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තුව දැනුවත් කරමින් අමාත්ය කරුණාතිලක මහතා හෙළි කළේ රාජ්ය බැංකුවලින් ලබාගෙන තිබූ රුපියල් බිලියන 91.3 ක ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම අවසන් කර ඇති බවයි.
විපක්ෂයේ මන්ත්රීවරයෙකු නැගූ ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් අමාත්යවරයා පැවසුවේ මහා භාණ්ඩාගාරය, බැංකු අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය සහ ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවය අතර විධිමත් ණය ආපසු ගෙවීමේ යාන්ත්රණයක් පිළිබඳ එකඟතාවකට පැමිණ ඇති බවයි. මෙම වැඩපිළිවෙළ යටතේ, රාජ්ය බැංකුවලට ණය ආපසු ගෙවීම පහසු කිරීම සඳහා රජය විසින් ගුවන් සේවයට අඛණ්ඩව ප්රාග්ධනය එන්නත් කරන අතර, අප්රේල් සහ ඔක්තෝබර් යන මාසවලදී වාර්ෂිකව දෙවරක් ගෙවීම් සිදු කෙරේ.
ඩොලර් මිලියන 175 ක ජාත්යන්තර ස්වෛරීත්ව බැඳුම්කර ඇපකරයක් ප්රතිව්යුහගත කිරීම මේ වන විට සිදුවෙමින් පවතින බවත්, එය 2026 අවසන් වන විට නිම කිරීමට අපේක්ෂා කරන බවත් කරුණාතිලක මහතා වැඩිදුරටත් ප්රකාශ කළේය.
ගුවන් සේවයේ ලාභදායී ව්යවසායයක් ලෙස ඇති දිගුකාලීන පැවැත්ම පිළිබඳව විගණකාධිපතිවරයා විසින් මතු කරන ලද කරුණු පිළිබඳව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
ඊට ප්රතිචාර දක්වමින් අමාත්යවරයා පැවසුවේ ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ මෙහෙයුම් සඳහා අවශ්ය මූල්ය සහාය රජය විසින් අඛණ්ඩව ලබා දෙන බවට කැබිනට් මණ්ඩලය සහ භාණ්ඩාගාර ලේකම්වරයා ලිඛිත සහතික ලබා දී ඇති බවයි.
මේ වන විට ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ මුළු හිඟ වගකීම් ප්රමාණය ඩොලර් මිලියන 993.78 ක් වන බව අමාත්යවරයා වැඩිදුරටත් අනාවරණය කළේය.
(සන්ඩේ මෝනිං පුවත්පතේ පල වූ ලිපියකි.)
