ඉරානයට එරෙහිව ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය දියත් කර ඇති ‘ඔපරේෂන් එපික් ෆියුරි’ (Operation Epic Fury) මෙහෙයුම සිව්වන දිනයටත් ක්රියාත්මක වන අතර, කලාපය පුරා පිහිටි ඇමරිකානු මූලස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරාන හමුදා එල්ල කරන ප්රතිප්රහාර දැඩි වී ඇත.
මිනාබ් අවමංගල්යය
ඇමරිකානු සහ ඊශ්රායල ගුවන් ප්රහාර හේතුවෙන් දකුණු ඉරානයේ මිනාබ් (Minab) ප්රදේශයේ පාසලක් තුළදී ඝාතනයට ලක්වූ පාසල් ශිෂ්යාවන් සිය ගණනකගේ අවමංගල්ය උත්සවය අද දහස් සංඛ්යාත ඉරාන වැසියන්ගේ විලාප මැද පැවැත්විණි.
මෙම අවමංගල්ය උත්සවය සඳහා මිනාබ් නගරය වෙත රැස්වූ දහස් සංඛ්යාත ජනතාව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට සහ ඊශ්රායලයට එරෙහිව දැඩි ලෙස සිය විරෝධය පළ කළහ. මියගිය දරුවන්ගේ දේහයන් රැගත් පෙළපාලිය නගරය හරහා ගමන් කරද්දී, එම දරුවන් “අහිංසක ප්රාණ පරිත්යාගීන්” (Martyrs) ලෙස හඳුන්වමින් ඉරාන වැසියන් සිය ශෝකය සහ කෝපය ප්රකාශ කළහ
දැනට පවතින වාර්තාවලට අනුව, ඉරානය පුරා සිදුවූ ප්රහාරවලින් මියගිය මුළු සංඛ්යාව සිය ගණනක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර ඉන් සැලකිය යුතු පිරිසක් සිවිල් වැසියන් වේ.
රියාද් නුවර ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයට ප්රහාරයක්
සෞදි අරාබියේ රියාද් අගනුවර පිහිටි ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලය වෙත ඩ්රෝන ප්රහාර මාලාවක් එල්ල වී ඇති අතර, ඉන් තානාපති කාර්යාල පරිශ්රයේ දැවැන්ත ගින්නක් හටගෙන තිබේ.
සෞදි ආරක්ෂක අමාත්යාංශය මෙය “සීමිත ගින්නක්” සහ “සුළු දේපළ හානියක්” ලෙස හැඳින්වුවද, රොයිටර්ස් පුවත් සේවය වාර්තා කරන්නේ තානාපති කාර්යාලය පිහිටි රාජ්යතාන්ත්රික කලාපයෙන් (Diplomatic Quarter) දැවැන්ත කළු දුමාරයක් සහ ගිනිදැල් නැගුණු බවයි.
ප්රහාරය එල්ල වන අවස්ථාවේ ගොඩනැගිල්ල හිස්ව තිබූ බැවින් ජීවිත හානි වාර්තා වී නැත. කෙසේ වෙතත්, සෞදි අරාබියේ වෙසෙන ඇමරිකානු පුරවැසියන්ට වහාම ආරක්ෂිත ස්ථාන කරා යන ලෙස (Shelter in place) නියෝග කර ඇති අතර තානාපති කාර්යාලය දින නියමයක් නොමැතිව වසා දමා ඇත.
ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ ස්ථාවරය සහ මතභේදාත්මක ප්රකාශ
ධවල මන්දිරයේ පැවැති ‘සම්මාන ප්රදානෝත්සවයක්’ අතරතුර ජනාධිපති ට්රම්ප් යුද්ධය පිළිබඳ සිය අරමුණු පැහැදිලි කළේය.
යුද්ධයේ අරමුණු: ඉරානයේ මිසයිල පද්ධති විනාශ කිරීම, නාවික හමුදාව අතුගා දැමීම සහ න්යෂ්ටික අවි ලබා ගැනීම වැළැක්වීම තම ප්රධාන ඉලක්ක බව ඔහු පැවසීය.
කාලසීමාව: මුලින් සති 4-5 ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කළද, මෙම යුද්ධය ඊට වඩා බොහෝ කාලයක් ඇදී යා හැකි බව ට්රම්ප් පිළිගත්තේය. “මට මේක එපා වෙන්නේ නැහැ (I never get bored)” යනුවෙන් පවසමින් ඔහු යුද්ධය දිගටම කරගෙන යන බව අවධාරණය කළේය.
යුද්ධය වැනි බැරෑරුම් මාතෘකාවක් ගැන කතා කරන අතරතුර, ධවල මන්දිරයේ ඉදිවන නව “උත්සව ශාලාව” (Ballroom) ගැනත්, එහි ඇති අලංකාර තිර රෙදි ගැනත් ට්රම්ප් වර්ණනා කිරීම දේශපාලන විචාරකයන්ගේ දැඩි දෝෂදර්ශනයට ලක්ව ඇත.
ඇමරිකානුවන්ගෙන් 60% ක් මෙම ප්රහාරයට විරුද්ධ බව මත විමසුම් පෙන්වා දුන්නද, තමන් ඒ ගැන තැකීමක් නොකරන බවත්, කළ යුත්තේ “නිවැරදි දේ” බවත් ට්රම්ප් පැවසීය.
ජාත්යන්තර ප්රතිචාර සහ රුසියාවේ අනතුරු ඇඟවීම
- රුසියාව: හිටපු රුසියානු ජනාධිපති දිමිත්රි මෙඩ්විඩෙව් අනතුරු අඟවන්නේ ට්රම්ප්ගේ මෙම “අපරාධකාරී” ක්රියාවන් නිසා තෙවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වීමට ඉඩ ඇති බවයි. උත්තරීතර නායක කමේනි ඝාතනය කිරීම හරහා ඇමරිකාව මුළු මහත් ෂියා මුස්ලිම් ප්රජාවම තමන්ට එරෙහිව පෙළගස්වා ගත් බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
- කුවේට් සහ ඉරානය: කුවේට් අහසේදී ඇමරිකානු F-15 යානා තුනක් කඩා වැටීම සම්බන්ධයෙන් ඉරාන විදේශ අමාත්ය අබ්බාස් අරග්චි ප්රශ්න කර ඇති අතර, කුවේටයට මේ පිළිබඳව පිළිතුරු දීමට සිදුවනු ඇති බව පවසා ඇත. දැනටමත් කුවේට්හි ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලය ද වසා දමා ඇත.
ඇමරිකානු පුරවැසියන්ට ඉවත් වීමේ නියෝග
තත්ත්වය දරුණු අතට හැරීමත් සමඟ, ඇමරිකානු රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව පහත රටවල්වල සිටින සියලුම රාජ්ය නොවන නිලධාරීන්ට සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වලට වහාම ඉවත් වන ලෙස නියෝග කර ඇත:
- ඉවත් වීමේ නියෝග නිකුත් කළ රටවල්: බහරේනය, ජෝර්දානය, ඉරාකය, කුවේට්, සෞදි අරාබිය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය, කටාර්, ඕමානය, ඊජිප්තුව, සිරියාව, ලෙබනනය සහ යේමනය.
- ඉරාකය: බැග්ඩෑඩ් ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළ භාවිතා කිරීම පවා ඇමරිකානු නිලධාරීන්ට තහනම් කර ඇත.
යුධ පිටියේ වත්මන් තත්ත්වය
- මේ වන විට ඇමරිකානු සෙබළුන් 6 දෙනෙකු මියගොස් ඇති බව තහවුරු වී ඇත.
- ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයාගේ මරණයත් සමඟ ඉරානය සිය න්යෂ්ටික වැඩපිළිවෙළ තෙගුණයකින් වේගවත් කරනු ඇති බවට රුසියාව සැක පළ කරයි.
- ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) පවසන්නේ මෙය ඇමරිකාව විසින් ආරම්භ කළ “නොකෝප කරවන ලද ආක්රමණශීලී යුද්ධයක්” (Unprovoked war of aggression) බවයි.
මෙම ගැටුම හුදෙක් ඉරානයට පමණක් සීමා නොවී මුළු මහත් මැදපෙරදිග කලාපයම ගිලගත් මහා පරිමාණ යුද්ධයක් දක්වා වර්ධනය වෙමින් පවතින බව පෙනෙන්නට තිබේ.
