ලොව දැවැන්තම වෙබ් සේවා ජාලයක් වන ඇමසන් (Amazon) හි අද (20) උදෑසන සිදු වූ තාවකාලික බිඳ වැටීම නිසා ජනප්රිය අන්තර්ජාල අඩවි සහ සේවාවන් සැලකිය යුතු සංඛ්යාවක් බිඳ වැටීමට ලක් විය. බැංකු, ගුවන් සේවා, මාධ්ය, බෙදාහැරීමේ යෙදුම් සහ තවත් බොහෝ වෙබ් අඩවි සහ යෙදුම් වලට මේ අවිනිශ්චිත බලපෑමක් එල්ල කරන ලදී.
මෙලෙස ලොව පුරා ජනප්රිය වෙබ් අඩවි සහ යෙදුම් විශාල සංඛ්යාවක සම්බන්ධතා ගැටළු වලට තුඩු දුන් ප්රධාන ඇනහිටීමක් පිටුපස ඇති ගැටළුව විසඳා ඇති බව Amazon හි Cloud සේවා ඒකකය (Amazon Web Services- AWS) පවසා තිබේ.
සඳුදා එහි තත්ත්ව පිටුවේ යාවත්කාලීන කිරීමකදී, Amazon වෙබ් සේවා (AWS) පැවසුවේ “යටින් පවතින DNS ගැටළුව සම්පූර්ණයෙන්ම සමනය කර ඇති අතර, බොහෝ AWS සේවා මෙහෙයුම් දැන් සාමාන්යයෙන් සාර්ථක වෙමින් පවතී” යනුවෙනි.
“underlying DNS issue has been fully mitigated, and most AWS Service operations are succeeding normally now”
AWS යනු බහුල වශයෙන් භාවිතා වන මාර්ගගත සේවාවන් බොහොමයකට සත්කාරකත්වය සපයන Cloud පරිගණක සැපයුම්කරුවෙකි. ඇමසන් හි ළදරු අවධියේදී, පැවති තදබදය අතරතුර තම වෙබ් අඩවියට පැමිණි දැවැන්ත සංසරණ ප්රමාණය හැසිරවීමට ප්රමාණවත් පරිගණක බලයක් ඇති බව සහතික කිරීම සඳහා සමාගමට අතිරික්ත සේවාදායක ධාරිතාවක් අවශ්ය විය. වසරේ ඉතිරි කාලය තුළ, වෙනත් සමාගම්වල මාර්ගගත අවශ්යතා සඳහා සහාය වීම සඳහා එම සේවාදායකත්වයන් භාවිතා කළ හැකි බව ඇමසන් තේරුම් ගත් අතර, එයින් AWS උපත ලැබීය.
AWS හි බොහෝ දීමනා අතර DynamoDB ද වේ. එය පාරිභෝගික දත්ත ඇතුළුව සමාගම් සඳහා තොරතුරු සපයන දත්ත සමුදායකි. ඇමසන් අද උදෑසන පැවසුවේ තම ගනුදෙනුකරුවන්ට DynamoDB හි ගබඩා කර ඇති දත්ත වෙත ප්රවේශ විය නොහැකි බවයි. මන්ද ඩොමේන් නාම පද්ධතිය – අන්තර්ජාලය සඳහා contact book ගැටලුවකට මුහුණ දී තිබූ බැවිනි. DNS යනු අන්තර්ජාල ස්ථානීය එන්ජිමක් වැනි ආකාරයේ එකක් වන අතර, එමගින් amazon.com වැනි පරිශීලක-හිතකාමී වෙබ් ලිපින IP ලිපින බවට පරිවර්තනය කරයි.
“ඇමේසන් දත්ත ආරක්ෂිතව ගබඩා කර තිබුණා, නමුත් කිසිවෙකුට පැය කිහිපයක් එය සොයා ගැනීමට නොහැකි වූ අතර, යෙදුම් තාවකාලිකව ඔවුන්ගේ දත්ත වලින් වෙන් කර තැබුවාක් මෙනි,” නොට්රේ ඩේම් විශ්ව විද්යාලයේ මයික් චැපල් පැවසීය. “අන්තර්ජාලයේ විශාල කොටස් තාවකාලික මතක ශක්තියෙන් තොර වූවාක් මෙනි.”
DNS ඇනහිටීමට හේතුව කුමක්ද යන්න පැහැදිලි නැත, නමුත් එය පැය කිහිපයක් පමණක් පැවතුනි. ET උදෑසන 6:35 වන විට, ඇමේසන් DNS ගැටළුව විසඳා ඇති අතර සමාගම් ඔවුන්ගේ සේවාවන් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම වේගවත් කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ පද්ධතිය තාවකාලික ගබඩා ගොනු ඉවත් කිරීමට නිර්දේශ කර ඇත.
ඇමේසන් පැවසුවේ ඇනහිටීම EC2 ඇතුළු අනෙකුත් AWS සේවාවන්ට දිගටම බලපාන බවයි. ඒ අනුව ඉදිරි දිනවලදී සමාගම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂණයක් සිදු කර එහි DNS පද්ධතියේ වැරැද්ද කුමක්දැයි පැහැදිලි කරනු ඇති බව විදෙස් මාධය් පවසයි.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ආරම්භ වූ සහ Snapchat සහ Ring ඇතුළු අනෙකුත් ඒවාට බලපෑ මෙම ගැටලුව සයිබර් ප්රහාරයක් නොව IT ගැටළුවක් බව විශේෂඥයන පවසයි.
Amazon හි cloud computing සේවාවේ මෙම ඇන හිටීම නිසා ගැටළු වලින් පසුව පරිශීලකයින් අන්තර්ජාලයට පිවිසීමේ ගැටළු වාර්තා වූ අතර ලොව පුරා වෙබ් අඩවි සහ යෙදුම් (Apps) බොහෝ ගණනකට බලපෑහ.
එලෙස බලපෑමට ලක් වූ platforms අතර Snapchat, Roblox, Signal සහ Duolingo මෙන්ම Ring doorbell සමාගම ඇතුළු Amazon සතු මෙහෙයුම් රාශියක් ඊට ඇතුළත් වේ.
එක්සත් රාජධානියේ, Lloyds බැංකුවට මෙන්ම එහි අනුබද්ධිත Halifax සහ Bank of Scotland සමාගමටද බලපෑම් එල්ල වූ අතර, අද උදෑසන HM ආදායම් සහ රේගු වෙබ් අඩවියට ද ප්රවේශ වීමේ ගැටළු වාර්තා විය.
එක්සත් රාජධානියේ Platforms සහ App වලට වූ බලපෑම සම්බන්ධයෙන් දහස් ගණනින් පැමිණිලි ලැබී තිබිණි. Wordle, Coinbase, Duolingo, Slack, Pokémon Go, Epic Games, PlayStation Network සහ Peloton ඇතුළු තවත් බොහෝ ප්රමාණයක් මෙලෙස සබඳතා බිඳ වැටුණා.
පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණය? මේවා බලලා නෙවේද ලියන්නේ