හිටපු රාජ්‍ය බුද්ධි සේවා ප්‍රධානී සුරේෂ් සලේ අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ රඳවා තබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සිදු කළ ප්‍රකාශ මඟින් අධිකරණයට අපහාස කර ඇති බවට චෝදනා කරමින්, හිටපු අමාත්‍යවරුන් වන විමල් වීරවංශ, උදය ගම්මන්පිල, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී දිලිත් ජයවීර ඇතුළු අයට එරෙහිව කොළඹ කොටුව මහේස්ත්‍රාත්වරයා විසින් අභියාචනාධිකරණයට යොමු කර ඇති පැමිණිල්ල 2026 නොවැම්බර් 11 වැනිදා සලකා බැලීමට ගනු ලැබීය.
අභියාචනාධිකරණයේ සභාපති විනිසුරු රොහාන්ත අබේසූරිය මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන්, අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන් වන චමත් මොරායස් සහ ආදිත්‍ය පටබැඳිගේ යන මහත්වරුන්ගෙන් සමන්විත ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලක් හමුවේ මෙම පැමිණිල්ල සලකා බැලීම සිදු විය.
එහිදී උදය ගම්මන්පිල මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥ මනෝහර ද සිල්වා මහතා, අදාළ පැමිණිල්ල අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස සීමා කිරීමට දරන උත්සාහයක් බවට තර්ක කළේය. මේ උදය ගම්මන්පිල වෙනුවෙන් සිදුකළ කරුණු දැක්වීම ඇසුරින් සකස් කළ සටහනකි.
සුරේෂ් සලේට වධහිංසා සිදු වූ බවට එල්ල වූ චෝදනා
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ රඳවා සිටින සුරේෂ් සලේ නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා අවම වශයෙන් මාසයකට වතාවක් එම ස්ථානයට ගොස් ඔහුගේ තත්ත්වය පරීක්ෂා කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට නෛතික බලය සහ වගකීමක් පවතින බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
1979 අංක 48 දරන ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ (තාවකාලික විධිවිධාන) පනතට, 2022 අංක 12 දරන සංශෝධන පනත මඟින් ඇතුළත් කරන ලද 9ආ (9B) වගන්තිය අනුව, රඳවා තැබීමේ නියෝගයක් යටතේ රඳවා සිටින සැකකරුවකු නිරීක්ෂණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් මහේස්ත්‍රාත්වරයාට අදාළ බලතල සහ වගකීම් පැවරී තිබේ.
මෙම සිද්ධියට අදාළව මහේස්ත්‍රාත්වරයා ඒ වන විටත් වෛද්‍ය මණ්ඩලයක් පත් කර පරීක්ෂණයක් සිදු කර තිබූ බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා සඳහන් කළේය. එසේ වෛද්‍ය පරීක්ෂණයක් සිදු කිරීමට පියවර ගැනීමෙන් පෙනී යන්නේ සුරේෂ් සලේට වධහිංසා සිදු වී ඇති බවට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට ද යම් සැකයක් පැවති බව යැයි ඔහු තර්ක කළේය.
එවැනි සැකයක් නොතිබුණේ නම් වෛද්‍ය පරීක්ෂණයක් සඳහා පියවර ගැනීමේ අවශ්‍යතාවක් නොතිබෙන බව ද ඔහු පැවසීය.
එමෙන්ම තම සේවාදායකයාගේ ප්‍රකාශය සිදු කළ දිනයට ආසන්න දිනයකදී මහේස්ත්‍රාත්වරයා සුරේෂ් සලේ හමුවීමට ගොස් නොමැති බවට ජනාධිපති නීතිඥවරයා කරුණු දැක්වීය. එසේ හමුවීමට ගොස් තිබුණේ නම්, එම හමුවීම තහවුරු කරන අදාළ ලේඛන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ යුතු බව ද ඔහු පැවසීය.
සිය සේවාදායකයා වන උදය ගම්මන්පිල මහතා ප්‍රකාශ කර තිබුණේ ඔහුගේ පෞද්ගලික මතයක් නොවන බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා අවධාරණය කළේය.
සුරේෂ් සලේ විසින්ම තමන්ට වධහිංසා සිදු වූ බවට පැමිණිලි කර තිබූ බවත්, වෛද්‍යවරුන් හමුවේ ඔහු ඒ බව ප්‍රකාශ කර තිබූ බව දැක්වෙන වාර්තාවක් පවතින බවත් ජනාධිපති නීතිඥවරයා සඳහන් කළේය.
එම වාර්තාවේ සඳහන් කරුණුවලින් බැහැරව තම සේවාදායකයා කිසිදු ප්‍රකාශයක් සිදු කර නොමැති බව ද ඔහු පැවසීය.
එමෙන්ම සිය සේවාදායකයාට අදාළව උපුටා දක්වා ඇති ප්‍රකාශය, පොලිසිය විසින් පැමිණිල්ල ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසුව සිදු කළ ප්‍රකාශයක් බව ද ඔහු අධිකරණයේ අවධානයට යොමු කළේය.
ඒ අනුව මෙම පැමිණිල්ල ද්වේෂ සහගත චේතනාවෙන් ඉදිරිපත් කළ පැමිණිල්ලක් බව පෙනී යන්නේ යැයි ජනාධිපති නීතිඥවරයා තර්ක කළේය.
සිය සේවාදායකයාගේ ප්‍රකාශය අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ චේතනාවෙන් සිදු කළ එකක් නොවන බව ද ඔහු අවධාරණය කළේය.
අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ පනතේ අරමුණු සහ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය
2024 අංක 8 දරන අධිකරණයකට, විනිශ්චය අධිකාරයකට හෝ ආයතනයකට අපහාස කිරීම පිළිබඳ පනතේ විධිවිධාන සම්බන්ධයෙන් ද ජනාධිපති නීතිඥවරයා දීර්ඝ වශයෙන් කරුණු දැක්වීය.
එම පනතේ 2 වැනි වගන්තිය අනුව, අධිකරණයක, විනිශ්චය අධිකාරයක හෝ ආයතනයක ගෞරවය සහ අධිකාරී බලය ආරක්ෂා කිරීම පනතේ එක් අරමුණකි.
එමෙන්ම යථා පරිදි යුක්තිය පසිඳලීම ආරක්ෂා කිරීම, අධිකරණ නියෝගවලට අනුකූලව කටයුතු කිරීම තහවුරු කිරීම, අධිකරණවල කාර්යක්ෂමතාව සහ අපක්ෂපාතීත්වය ආරක්ෂා කිරීම ද එහි අරමුණු අතර වේ.
අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය, සාධාරණ විවේචනය සහ අධිකරණ නියෝගවලට අනුකූලව කටයුතු කිරීම අතර සමතුලිතතාවක් පවත්වා ගැනීම ද එම පනතේ විශේෂිත අරමුණක් බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
අධිකරණයක අධිකාරී බලය හෙවත් Judicial Authority of the Court යන්න ද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම්වලට අනුකූලව පැවතිය යුතු බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා අවධාරණය කළේය.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14(1)(අ) ව්‍යවස්ථාව මඟින් සහතික කර ඇති භාෂණයේ හා ප්‍රකාශනයේ නිදහස ද මෙහිදී සැලකිල්ලට ගත යුතු බව ඔහුගේ තර්කයේ මූලික පදනම විය.
අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ පනත ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ජනතාවගේ මූලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා විය යුතු බව ද ඔහු පැවසීය.
විශේෂයෙන්ම පනතේ 3(1) සහ 3(2) උපවගන්ති දෙකෙහිම, වෙනත් ලිඛිත නීතිවලින් සලසා ඇති විධිවිධානවලට සහ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ විධිවිධානවලට යටත්ව අදාළ වැරදි අර්ථ දැක්වෙන බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
පනතේ 3(1) උපවගන්තිය අනුව, අධිකරණයක, විනිශ්චය අධිකාරයක හෝ ආයතනයක අධිකාරී බලය සහ යුක්තිය පසිඳලීම අගෞරවයට හෝ අවතක්සේරුවට ලක් කිරීමේ අදහසින් යම් ක්‍රියාවක් සිදු කිරීම හෝ නොකර හැරීම අධිකරණයට අපහාස කිරීමක් ලෙස සැලකේ.
එමෙන්ම විභාග වෙමින් පවතින නඩුවකට අදාළ අධිකරණ ක්‍රියාවලියට මැදිහත්වීමේ හෝ එම ක්‍රියාවලියට තදබල අගතියක් සිදු කිරීමේ අදහසින් යම් ක්‍රියාවක් සිදු කිරීම හෝ නොකර හැරීම ද එම වගන්තියට ඇතුළත් වේ.
අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ වරදට ඇතුළත් වන ක්‍රියා
මෙහිදී ජනාධිපති නීතිඥවරයා පනතේ 3(2) උපවගන්තිය යටතේ අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ වැරදි ලෙස හඳුනාගෙන ඇති ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් ද කරුණු දැක්වීය.
එම උපවගන්තියේ සඳහන් වන්නේ පහත ආකාරයේ ක්‍රියාවන්ය.
- 3(2)(අ) – අධිකරණයක, විනිශ්චය අධිකාරයක හෝ ආයතනයක නඩු තීන්දුවකට, තීන්දු ප්‍රකාශයකට, විධානයකට, ආඥාවකට, රිට් ආඥාවකට හෝ වෙනත් අධිකරණ ක්‍රියාවලියකට චේතනාන්විතව අනුකූල නොවීම.
- 3(2)(ආ) – අධිකරණයකට, විනිශ්චය අධිකාරයකට හෝ ආයතනයකට ලබා දී ඇති ප්‍රතිඥාවක් හෝ බැඳීමක් චේතනාන්විතව කඩ කිරීම.
- 3(2)(ඇ) – අධිකරණයක, විනිශ්චය අධිකාරයක හෝ ආයතනයක අධිකාරී බලය හෝ ගෞරවය පහත හෙළන, අධිකරණ ක්‍රියාවලියකට බරපතළ අගතියක් සිදු කරන හෝ නීතිවිරෝධී ලෙස මැදිහත් වන, නැතහොත් යුක්තිය පසිඳලීමට මැදිහත් වන හෝ බාධා කරන ආකාරයේ සාවද්‍ය කරුණක් ප්‍රකාශ කිරීම, අදහසක් පළ කිරීම, ප්‍රසිද්ධ කිරීම හෝ වෙනත් ක්‍රියාවක් සිදු කිරීම.
- 3(2)(ඈ) – අධිකරණයේ පූර්ව අවසරයකින් තොරව අධිකරණ කටයුතු ශ්‍රව්‍ය හෝ දෘශ්‍ය වශයෙන් පටිගත කිරීමට විද්‍යුත් උපකරණ භාවිත කිරීම හෝ එම අරමුණින් රැගෙන ඒම, එවැනි පටිගත කිරීම් අනවසරයෙන් ප්‍රසිද්ධ කිරීම හෝ විකාශය කිරීම, ලබා දී ඇති අවසරයේ කොන්දේසි කඩ කිරීම හෝ අදාළ පටිගත කිරීම් වෙනස් කිරීම, විකෘති කිරීම හෝ ව්‍යාජ ලෙස සකස් කිරීම.
- 3(2)(ඉ) – යුක්තිය පසිඳලීමට මැදිහත්වීමේ, අධිකරණයක් පිළිබඳ මහජන අතෘප්තියක් ඇති කිරීමේ හෝ යුක්තිය පසිඳලීම කෙරෙහි මහජන සැකයක් ඇති කිරීමේ චේතනාවෙන් අධිකරණයකට, විනිශ්චය අධිකාරයකට, ආයතනයකට, විනිසුරුවරයකුට හෝ අධිකරණ නිලධාරියකුට අපහාස කිරීම.
මෙහිදී 3(2)(ඇ) උපවගන්තිය යටතේ සාවද්‍ය කරුණක් ප්‍රකාශ කිරීම, අදහසක් පළ කිරීම හෝ ප්‍රසිද්ධ කිරීම සම්බන්ධයෙන් විශේෂ අවධානයක් යොමු විය.
එහිදී සභාපති විනිසුරුවරයා ජනාධිපති නීතිඥවරයාගෙන් විමසා සිටියේ, එම විධිවිධානය අනුව අදාළ ප්‍රකාශය සාවද්‍ය විය යුතුද යන්නයි.
ඊට පිළිතුරු දෙමින් ජනාධිපති නීතිඥවරයා පැවසුවේ, මෙම නීතිමය තර්කයට අදාළ ප්‍රකාශය සාවද්‍ය ප්‍රකාශයක් විය යුතු බවත්, සත්‍ය ප්‍රකාශයක් නොවිය යුතු බවත්ය.
එහිදී සභාපති විනිසුරුවරයා නැවත විමසා සිටියේ, මෙම පනත අනුව ප්‍රකාශයක් සිදු කිරීම හැර වෙනත් ක්‍රියාවන් ද අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ වැරදි අතරට ඇතුළත් විය හැකි නොවේද යන්නයි.
එම ප්‍රශ්නය අධ්‍යාපනික වශයෙන් ද වැදගත් විය හැකි බැවින් තමන් එය විමසන බව සභාපති විනිසුරුවරයා පැහැදිලි කළේය.
ඊට ප්‍රතිචාර දක්වමින් ජනාධිපති නීතිඥවරයා සඳහන් කළේ අධිකරණයේ කටයුතුවලට බාධා විය හැකි වෙනත් ක්‍රියාවන් ද මෙම වරදට ඇතුළත් විය හැකි බවයි.
විශේෂයෙන්ම 3(2)(ඇ) උපවගන්තියේ රෝම ඉලක්කම් (i), (ii) සහ (iii) යටතේ අධිකරණයේ අධිකාරී බලයට හා ගෞරවයට හානි කිරීම, අධිකරණ ක්‍රියාවලියට බරපතළ අගතියක් සිදු කිරීම සහ යුක්තිය පසිඳලීමට බාධා කිරීම සම්බන්ධයෙන් විධිවිධාන දක්වා ඇති බව ඔහු පැහැදිලි කළේය.
යුක්තිය පසිඳලීම සහ අපරාධ විමර්ශනය අතර වෙනස
කෙසේ වෙතත්, යුක්තිය පසිඳලීම (Administration of Justice) යන්නට අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ විමර්ශන කටයුතු සෘජුව ඇතුළත් කළ නොහැකි බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
ඉතිහාසය පුරා යුක්තිය පසිඳලීම යන්න අධිකරණයේ කාර්යභාරය හා සම්බන්ධව භාවිත වූ සංකල්පයක් බවත්, ඒ පිළිබඳ කිසිදු ගැටලුවක්, සැකයක් හෝ විරෝධයක් නොතිබූ බවත් ඔහු සඳහන් කළේය.
අපරාධ විමර්ශනය, අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ නඩු පැවරීමට අදාළ කටයුතු විධායකයේ කාර්යයන් බව ද ඔහු අවධාරණය කළේය.
මෙම කාර්යයන් සහ අධිකරණය විසින් යුක්තිය පසිඳලීම අතර පවතින පැහැදිලි වෙනස නිවැරදිව තේරුම් ගත යුතු බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා පැවසීය.
මහේස්ත්‍රාත්වරයා විසින් අභියාචනාධිකරණය වෙත යොමු කළ වාර්තාවේ සිය සේවාදායකයා ඇතුළු පිරිස ‘දේශපාලනයට සම්බන්ධ පුද්ගලයන් කණ්ඩායමක්’ ලෙස හඳුන්වා තිබීම ද ඔහු විවේචනය කළේය.
එම හැඳින්වීම වැරදි සහගත බවත්, එයින් සිය සේවාදායකයා ඇතුළු පිරිස නීතිවිරෝධී කටයුත්තක නිරත වන කණ්ඩායමක් ලෙස හැඟී යා හැකි බවත් ජනාධිපති නීතිඥවරයා සඳහන් කළේය.
එහෙත් ඔවුන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් භාවිත කරමින් දේශපාලන කටයුතුවල නිරත වන පිරිසක් බව ඔහු පැවසීය.
එමෙන්ම සිය සේවාදායකයා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට සහ අධිකරණයට කරුණු වාර්තා කරන නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවට එරෙහිව ද අදහස් ප්‍රකාශ කර ඇති බව අදාළ වාර්තාවේ සඳහන් කිරීම වැරදි බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
“මගේ සේවාදායකයා කිව්වේ ‘ශානිගේ වධකාගාරය’ කියලයි. එයින් කුමන හෝ ආකාරයකට නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව ගැන අදහස් වෙනවාද?” යනුවෙන් ඔහු ප්‍රශ්න කළේය.
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මෙහිදී නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ තමන් ද අනන්‍ය කරගෙන තිබෙන බව ඔහු පැවසීය.
යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්‍රියාවලියට නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව අධිකරණයට සහාය දක්වන නමුත්, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ විමර්ශන රාජකාරි ඊට සමාන කළ නොහැකි බව ඔහුගේ තර්කය විය.
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ කටයුතු යුක්තිය පසිඳලීමේ අධිකරණ කාර්යයට සමාන කරමින්, අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ පනතේ 3 වැනි වගන්තිය අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ විවේචන සම්බන්ධයෙන් ද යොදා ගැනීමට උත්සාහ කිරීම වැරදි නෛතික අර්ථකථනයක් බව ඔහු පැවසීය.
විධායකයේ කටයුතු විවේචනය කිරීමේ අයිතිය
මෙරට ඉතිහාසය පුරා විධායකයේ ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් මූලික අයිතිවාසිකම් නඩු විශාල සංඛ්‍යාවක තීන්දු ලබා දී ඇති බව ද ජනාධිපති නීතිඥවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
විධායකයේ ක්‍රියාවන් සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් විධිවිධාන යටතේ නඩු පැවරීමේ හැකියාව පවතින බව ඔහු පැවසීය.
එහෙත් විනිසුරුවරුන්ගේ අධිකරණ කාර්යයන්ට එරෙහිව ඒ ආකාරයෙන්ම මූලික අයිතිවාසිකම් නඩු පැවරීමේ හැකියාවක් නොමැති බව ඔහු සඳහන් කළේය.
එය විනිසුරුවරුන් කිසිදු වරදක් නොකරන නිසා ඇති තත්ත්වයක් නොවන බවත්, අධිකරණ කාර්යයන් වෙනම නෛතික විධිවිධාන සහ ක්‍රියාපටිපාටි මඟින් ආවරණය වන බැවින් එවැනි වෙනසක් පවතින බවත් ඔහු පැහැදිලි කළේය.
එහෙයින් විධායකයේ අත්තනෝමතික ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට සහ ඒවා විවේචනය කිරීමට ජනතාවට හැකියාව තිබිය යුතු බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා අවධාරණය කළේය.
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විවේචනය කිරීම යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්‍රියාවලියට බාධාවක් ලෙස මහේස්ත්‍රාත්වරයා සලකා ඇත්නම්, එය වැරදි අර්ථකථනයක් බව ද ඔහු පැවසීය.
අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ පැමිණිල්ලක් භාරගැනීමට අදාළ 10 වැනි වගන්තිය
අධිකරණයකට, විනිශ්චය අධිකාරයකට හෝ ආයතනයකට අපහාස කිරීම පිළිබඳ පනතේ 10 වැනි වගන්තිය සම්බන්ධයෙන් ද ජනාධිපති නීතිඥවරයා දීර්ඝ වශයෙන් කරුණු දැක්වීය.
පනතේ 10(1) උපවගන්තිය අනුව, මුල් අවස්ථා අධිකරණයකට, විනිශ්චය අධිකාරයකට හෝ ආයතනයකට එරෙහිව හෝ එහි අධිකාරී බලයට අගෞරවයක් වන පරිදි සිදු කර ඇති බව කියන අපහාසයක් අභියාචනාධිකරණය විසින් සංජානනය කිරීම හෙවත් සලකා බැලීමට ගැනීම ක්‍රම තුනක් යටතේ සිදු කළ හැකි බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
ඒවා වන්නේ අදාළ මුල් අවස්ථා අධිකරණය, විනිශ්චය අධිකාරය හෝ ආයතනය විසින් සිදු කරන යොමු කිරීමක්, නීතිපතිවරයා විසින් සහායක ලේඛන හෝ වෙනත් සාධක සමඟ ඉදිරිපත් කරන මෝසමක්, නැතහොත් වෙනත් තැනැත්තකු විසින් දිවුරුම් ප්‍රකාශයක් සහ අදාළ සාධක සමඟ ඉදිරිපත් කරන මෝසමක් යන ක්‍රම තුනයි.
මෙම ක්‍රම තුන අතරින් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව තෝරාගෙන තිබෙන්නේ මහේස්ත්‍රාත්වරයා මඟින් අභියාචනාධිකරණයට පැමිණිල්ල යොමු කරවීම බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා පැවසීය.
“ඒ ඇයි?” යනුවෙන් ඔහු එහිදී ප්‍රශ්න කළේය.
අදාළ ප්‍රකාශය නිශ්චිතව හඳුනාගෙන නොමැති යූටියුබ් නාලිකාවක පළ වූවක් බව පැමිණිල්ලේ සඳහන් වන බව ඔහු පැවසීය.
කෙසේ වෙතත්, මෙවැනි පැමිණිල්ලක් මත ඉදිරි පියවර ගැනීමට පෙර ප්‍රමාණවත් කරුණු පවතින බවට අභියාචනාධිකරණය සෑහීමට පත් විය යුතු බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
පනතේ 10(2) උපවගන්තිය අනුව, සෑම යොමු කිරීමකම, මෝසමකම හෝ දිවුරුම් ප්‍රකාශයකම අධිකරණයට අපහාස කිරීමක් සිදු කළ බවට චෝදනා එල්ල වන තැනැත්තා සිදු කළ බව කියන ක්‍රියාව පිළිබඳ විස්තර නිශ්චිතව සඳහන් කළ යුතුය.
එවැනි තත්ත්වයක් තුළ ප්‍රමාණවත් මූලාශ්‍ර සහ කරුණුමය සාධක නොමැතිව සිය සේවාදායකයාගේ ප්‍රකාශයක් ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇති ප්‍රකාශය පිළිගත හැක්කේ කෙසේදැයි ජනාධිපති නීතිඥවරයා ප්‍රශ්න කළේය.
පනතේ 10(3) උපවගන්තිය අනුව, අභියාචනාධිකරණය අදාළ යොමු කිරීම, මෝසම හෝ දිවුරුම් ප්‍රකාශය පරීක්ෂා කිරීමෙන් අනතුරුව, බැලූ බැල්මට අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ වරදක් සම්බන්ධයෙන් නඩුවක් පවතින බවට සෑහීමට පත් විය යුතු බව ද ඔහු පැහැදිලි කළේය.
එවැනි බැලූ බැල්මට නඩුවක් (Prima Facie Case) පවතින බවට සෑහීමට පත් වීමෙන් පසුව පමණක් අදාළ පුද්ගලයාට එරෙහිව චෝදනාවේ විස්තර ඇතුළත් රීතියක් (Rule) නිකුත් කර, එය අදාළ ලේඛන සමඟ පෞද්ගලිකව භාර දීමටත්, චෝදනාව විභාග කිරීම සඳහා දිනයක් නියම කිරීමටත් අධිකරණයට හැකි බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
ඒ අනුව මෙම අවස්ථාවේ සලකා බැලිය යුතු වන්නේ මහේස්ත්‍රාත්වරයා විසින් අභියාචනාධිකරණයට ඉදිරිපත් කර ඇති යොමු කිරීම සහ ඊට සහාය වන කරුණුමය සාධක බව ඔහු පැවසීය.
එහෙත් සිය සේවාදායකයා සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් කර ඇති ප්‍රකාශය නිශ්චිතව හඳුනා නොගත් යූටියුබ් නාලිකාවක පළ වූ බව කියන ප්‍රකාශයක් පමණක් බවත්, එහි මූලාශ්‍ර සහ ප්‍රකාශය සිදු කළ බව තහවුරු කරන සාධක ප්‍රමාණවත් නොවන බවත් ඔහු තර්ක කළේය.
නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල් ජනක බණ්ඩාර සමඟ ඇති වූ සංවාදය
මෙම අවස්ථාවේ නැඟී සිටි නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල් ජනක බණ්ඩාර මහතා, අදාළ ප්‍රකාශය සිදු කළ බව පිළිගන්නේද, නැතහොත් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේද යන්න ජනාධිපති නීතිඥවරයාගෙන් විමසා සිටියේය.
ඊට ප්‍රතිචාර දක්වමින් ජනාධිපති නීතිඥ මනෝහර ද සිල්වා මහතා පැවසුවේ තමන් එම ප්‍රශ්නයේ ඇති උගුලට හසු නොවන බවයි.
අදාළ ප්‍රකාශය සිදු කළ බව පිළිගැනීමට හෝ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට මෙම අවස්ථාවේදී තමන් බැඳී නොසිටින බව ඔහු සඳහන් කළේය.
නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥවරයකුට අධිකරණය හරහා එලෙස තමන්ගෙන් ප්‍රශ්න විමසීමට නොහැකි බවත්, එවැනි ප්‍රශ්නයක් විමසීමට අවශ්‍ය නම් එය විනිසුරු මඩුල්ල විසින් විමසිය යුතු බවත් ජනාධිපති නීතිඥවරයා පැවසීය.
ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූ නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල් ජනක බණ්ඩාර මහතා සඳහන් කළේ තමන් අධිකරණයේ අවසරය අයදිමින් අදාළ විමසීම සිදු කළ බවයි.
එය අදාළ කරුණ පැහැදිලි කරගැනීමේ අරමුණින් කළ විමසීමක් බව ද ඔහු පැවසීය.
එහිදී නැවත කරුණු දැක්වූ ජනාධිපති නීතිඥ මනෝහර ද සිල්වා මහතා පැවසුවේ මෙම අවස්ථාවේ අධිකරණය ඉදිරියේ පවතින ප්‍රශ්නය එය නොවන බවයි.
මෙම අවස්ථාවේ සලකා බලමින් සිටින්නේ අදාළ පැමිණිල්ල මත ඉදිරි පියවර ගැනීමට ප්‍රමාණවත් නෛතික පදනමක් පවතින්නේද යන්න බව ඔහු පැහැදිලි කළේය.
අධිකරණය විසින් අදාළ චෝදනාව විභාග කිරීම සඳහා රීතියක් නිකුත් කර, චෝදනාවට පිළිතුරු දිය යුතු අවස්ථාව පැමිණි විට තම සේවාදායකයා චෝදනාව පිළිගන්නේද, ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේද යන්න ප්‍රකාශ කිරීමට හැකි බව ඔහු පැවසීය.
එහෙත් එම අවස්ථාවට පෙර එවැනි පිළිතුරක් ලබා දීමට බල කිරීම සුදුසු නොවන බව ජනාධිපති නීතිඥවරයාගේ ස්ථාවරය විය.
අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ නඩු සම්බන්ධයෙන් පූර්ව නඩු තීන්දු
මෙහිදී ජනාධිපති නීතිඥ මනෝහර ද සිල්වා මහතා අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ නඩුවක් සම්බන්ධයෙන් රීතියක් හෝ නොතීසි නිකුත් කිරීමට පෙර අධිකරණය සෑහීමට පත් විය යුතු කරුණු පිළිබඳව පූර්ව නඩු තීන්දු කිහිපයක් ද උපුටා දැක්වීය.
ඔහු මුලින්ම අවධානය යොමු කළේ Media Image Ltd v. Dissanayake [2006] 3 Sri LR 215 නඩු තීන්දුවටය.
එම තීන්දුවේ 218 වැනි පිටුව ඇතුළු අදාළ කොටස් උපුටා දක්වමින්, අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ චෝදනාවක් සම්බන්ධයෙන් නොතීසි නිකුත් කිරීමට පෙර, නඩු කටයුතු ඉදිරියට ගෙන යෑම සඳහා ප්‍රමාණවත් කරුණු තිබේද යන්න පිළිබඳ අධිකරණය සෑහීමට පත් විය යුතු බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
අදාළ නඩු තීන්දුවෙන් තහවුරු කර ඇති මූලධර්මය වන්නේ, අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ චෝදනාවක් පවතින්නේද යන්න තීරණය කිරීමට නඩු විභාගය අවසන් වන තුරු බලා සිටීම ප්‍රමාණවත් නොවන බවත්, නොතීසි නිකුත් කිරීමට පෙරම අධිකරණය ඉදිරියේ ඇති කරුණුමය සාධක වෛෂයිකව ඇගයීමට ලක් කළ යුතු බවත්ය.
එහිදී ජනාධිපති නීතිඥවරයා වැඩිදුරටත් උපුටා දැක්වූයේ R. A. Jayaratne v. Sirimavo R. D. Bandaranaike (69 NLR 184) නඩු තීන්දුවයි.
එම නඩුවේදී ද අධිකරණයට අපහාස කිරීම සම්බන්ධයෙන් රීතියක් නිකුත් කිරීමට පෙර, එවැනි වරදක් සිදු වී ඇති බව බැලූ බැල්මට නිගමනය කළ හැකි සාක්ෂි අධිකරණය ඉදිරියේ තිබිය යුතු බවට මූලධර්මයක් තහවුරු කර තිබෙන බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
අදාළ නඩුවේදී සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මහත්මිය සිදු කළ බව කියන කතාවක් පිළිබඳ පුවත්පත් වාර්තාවක් පමණක් ඉදිරිපත් වී තිබූ අතර, ඇය එම ප්‍රකාශය සිදු කළ බවට දිවුරුම් ප්‍රකාශයක් හෝ දිවුරුම් පිට ලබා දුන් සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් නොවීම වැදගත් කරුණක් ලෙස සැලකිල්ලට ගෙන තිබිණි.
එම තීන්දුව ලබා දුන් විනිසුරුවරුන් අතර එච්. එන්. ජී. ප්‍රනාන්දු මහතා ද සිටි බව අදාළ නඩු වාර්තාවෙන් පැහැදිලි වේ.
මෙම නඩු තීන්දු අනුව, අධිකරණය ඉදිරියේ ඇති කරුණුමය සාධක මත බැලූ බැල්මට අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ වරදක් පවතින බවට සෑහීමට පත් විය යුතු බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා අවධාරණය කළේය.
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව අධිකරණ ක්‍රියාවලිය පිටුපස සැඟවෙන්නේ ඇයි?
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්‍රියාවලිය පිටුපස සැඟවීමට උත්සාහ කරන්නේ ඇයිදැයි ජනාධිපති නීතිඥ මනෝහර ද සිල්වා මහතා මෙහිදී ප්‍රශ්න කළේය.
සිය සේවාදායකයාගේ ප්‍රකාශ හේතුවෙන් ශානි අබේසේකර මහතාට මානසික වශයෙන් පීඩාවක් සිදු වී ඇත්නම්, එවැනි ප්‍රකාශ සම්බන්ධයෙන් ගත හැකි වෙනත් නෛතික ක්‍රියාමාර්ග පවතින බව ඔහු පැවසීය.
එහෙත් ඒ සඳහා අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ නීතිය යොදා ගැනීම සුදුසු ක්‍රියාමාර්ගයක් නොවන බව ඔහු තර්ක කළේය.
සිය සේවාදායකයා අධිකරණයට කිසිදු අපහාසයක් සිදු කර නොමැති බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා අවධාරණය කළේය.
මහේස්ත්‍රාත්වරයා මෙම ක්‍රියාවලියේදී ‘රබර් මුද්‍රාවක්’ බවට පත්ව ඇති බවට ද ඔහු විවේචනයක් ඉදිරිපත් කළේය.
තමන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මහේස්ත්‍රාත්වරයා වෙත ඉදිරිපත් කළ මුල් පැමිණිල්ල දැක නොමැති බව ද ජනාධිපති නීතිඥවරයා සඳහන් කළේය.
කෙසේ වෙතත්, තමන්ගේ අනුමානය වන්නේ මහේස්ත්‍රාත්වරයා විසින් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ඉදිරිපත් කළ වාර්තාවේම කොටස් උපුටා ගනිමින් අභියාචනාධිකරණයට යොමු කළ වාර්තාව සකස් කර ඇති බව යැයි ඔහු පැවසීය.
එම අනුමානයට පදනම් වූයේ අධිකරණය වෙත ඉදිරිපත් කර ඇති කරුණු සහ ඒවායේ ස්වභාවය බව ඔහුගේ කරුණු දැක්වීමෙන් පැහැදිලි විය.
මෙවැනි ක්‍රියාවලියක් නැවැත්විය යුතු බවත්, මෙම පැමිණිල්ල ද්වේෂ සහගත සහ අත්තනෝමතික (Malicious and Arbitrary) පැමිණිල්ලක් බවත් ජනාධිපති නීතිඥවරයා අවධාරණය කළේය.
විරෝධතා මැඩපැවැත්වීමට අධිකරණ නියෝග ලබාගැනීම පිළිබඳ විවේචනය
මෙහිදී පොලිසිය විසින් විරෝධතා සම්බන්ධයෙන් අධිකරණ නියෝග ලබාගැනීමේ ප්‍රවණතාව පිළිබඳව ද ජනාධිපති නීතිඥවරයා අදහස් දැක්වීය.
මේ වන විට උද්‍යානවල පැවැත්වෙන විරෝධතාවලට එරෙහිව පවා පොලිසිය අධිකරණ නියෝග ලබාගනිමින් සිටින බව ඔහු සඳහන් කළේය.
විශේෂයෙන්ම විහාරමහාදේවි උද්‍යානයේ පැවැත්වූ විරෝධතාවකට එරෙහිව ද අධිකරණ නියෝග ලබාගෙන ඇති බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
එවැනි ක්‍රියාමාර්ග මඟින් ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් සහ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස සීමා විය හැකි බවට ඔහුගේ කරුණු දැක්වීම යොමු විය.
පොලිසිය විසින් අධිකරණ ක්‍රියාවලිය භාවිත කරමින් ජනතාවගේ විරෝධය දැක්වීමේ අයිතිය සීමා කිරීමට උත්සාහ කරන මෙවැනි ප්‍රවණතාවක් අභියාචනාධිකරණය විසින් නැවැත්විය යුතු බව ජනාධිපති නීතිඥ මනෝහර ද සිල්වා මහතා වැඩිදුරටත් පැවසීය.
මෙම කරුණු ඉදිරිපත් කරමින් ජනාධිපති නීතිඥවරයා අධිකරණය හමුවේ අවධාරණය කළේ, සිය සේවාදායකයාගේ ප්‍රකාශ අධිකරණයේ අධිකාරී බලයට හෝ යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්‍රියාවලියට එරෙහිව සිදු කළ ඒවා නොවන බවත්, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ ක්‍රියාකලාපය පිළිබඳ විවේචන අධිකරණයට අපහාස කිරීමක් ලෙස සැලකීම නෛතික වශයෙන් වැරදි බවත්ය.
අදාළ පැමිණිල්ල සම්බන්ධයෙන් වැඩිදුර කරුණු සලකා බැලීම නොවැම්බර් 12 වැනිදාට නියම විය.
