රජය විසින් මරණ දඬුවම යළි ක්‍රියාත්මක කිරීමට තීරණය කළහොත් වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ එල්ලුම් ගස භාවිතයට සූදානම්ව පවතින බවත් අලුගෝසුවන් දෙදෙනෙකු දැනට බන්ධනාගාරයට අනුයුක්ත කර සූදානම්ව සිටින බවත් ඩේලි මිරර් පුවත්පත වාර්තා කර තිබේ.
ශ්‍රී ලංකාව තුළ මරණ දඬුවම යළි ක්‍රියාත්මක කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳව රජයේ අවධානය යළිත් යොමුවී ඇති පසුබිමක මෙම අනාවරණය සිදු වී ඇත.
මෙම අලුගෝසුවන් දෙදෙනා වැලිකඩ බන්ධනාගාරයට අනුයුක්ත කර ඇතැයි බන්ධනාගාර නිලධාරියෙක් පවසා ඇති බවට එම පුවත්පත වාර්තා කර තිබේ.
ඔවුන්ට දැනට තම නිවාසවල රැඳී සිටීමට අවසර දී ඇති නමුත් ඔවුන් සාමාන්‍ය වැටුප් ලබන අතර රාජකාරිය සඳහා සූදානම්ව සිටින බවද සඳහන් වේ.
ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ඔවුන් දෙදෙනාගේම අනන්‍යතාවන් දැඩි ලෙස රහසිගතව තබා ඇත.
දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යුහාත්මකව ක්‍රියාත්මක තත්ත්වයේ පවතින එකම එල්ලුම් ගස ඇත්තේ කොළඹ වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ ය. මහනුවර බෝගම්බර බන්ධනාගාරයේ ද ඓතිහාසික වශයෙන් තවත් එල්ලුම් ගසක් පැවතියද, එම පහසුකම වසා දමා ඇති බැවින් මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීමේ යටිතල පහසුකම් පවත්වාගෙන යන එකම ස්ථානය බවට වැලිකඩ පත්ව ඇත.
බන්ධනාගාර බලධාරීන් පවසා ඇත්තේ, දැනට සිරකරුවන් 806 දෙනෙකු මරණීය දණ්ඩනය නියම වී සිටින බවත් ඉන් 58 දෙනෙකු මත්ද්‍රව්‍ය සම්බන්ධ නඩු සඳහා වරදකරුවන් වූවන් වන අතර, ඊට පිරිමි 52 ක් සහ කාන්තාවන් 6 ක් ඇතුළත් වන බවයි.
එක් විදේශිකයෙකු ද මරණීය දණ්ඩනය නියම වූවන් අතර සිටින බව බන්ධනාගාර බලධාරීන් පවසා ඇත.
මත්ද්‍රව්‍ය සම්බන්ධ වැරදි සඳහා මරණ දඬුවම යළි හඳුන්වා දීමේ හැකියාව පිළිබඳව මෑතකදී ඇති වූ සාකච්ඡා හේතුවෙන් බන්ධනාගාර පද්ධතියේ මෙම අඛණ්ඩ සූදානම යළිත් වැදගත්කමක් අත්කරගෙන ඇත.
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සඳුදා (10) ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේ පැවති “රටම එකට” ජාතික මෙහෙයුම් කමිටු රැස්වීමේදී ද මෙම ගැටලුව සාකච්ඡාවට ලක් විය.
මේ අතර යුරෝපීය රටවල සැඟවී සිටින ශ්‍රී ලාංකික සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවන් උදර්පණය මගින් මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමේදී, එය ක්‍රියාත්මක නොවුණද මරණ දඬුවම නීති පොත්වල පැවතීම බාධාවක් වී ඇත.
ජාත්‍යන්තර නීති මූලධර්ම සහ උදර්පණ නීති ඇතුළු කරුණු කිහිපයක් හේතුවෙන් විදේශයන්හි සිටින සැකකරුවන් ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන ඒම නීතිමය සහ සැපයුම්මය අභියෝග ඇති කළ හැකි බව ඩේලි මිරර් වාර්තා කර තිබේ.
බොහෝ යුරෝපීය රටවල් මරණ දඬුවම අහෝසි කර ඇති අතර එය මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස සලකයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, සැකකරුට මරණ දඬුවම පැනවීමේ හැකියාවක් පවතී නම් එවැනි රටවලට පුද්ගලයින් පිටුවහල් කිරීමට ඔවුහු බොහෝ විට පසුබට වෙති. ඉල්ලුම් කරන රට මරණ දඬුවම පැනවීමට අදහස් කරන්නේ නම් සමහර ගිවිසුම් මගින් පැහැදිලිවම උදර්පණය කිරීම තහනම් කර ඇති අතර, අනෙකුත් ඒවා මගින් මරණ දඬුවම අපේක්ෂා නොකරන බවට හෝ පනවනු නොලබන බවට ඉල්ලා සිටින රටෙන් සහතික කිරීම් ඉල්ලා සිටියි.
මිනීමැරුම් සහ මත්ද්‍රව්‍ය සම්බන්ධ අපරාධ ඇතුළු බරපතළ වැරදි සඳහා අධිකරණය විසින් දිගටම මරණ දඬුවම නියම කළද, ශ්‍රී ලංකාව දශක පහකට ආසන්න කාලයක් මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීම අත්හිටුවා ඇත. අනුප්‍රාප්තික රජයන් මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් වැළකී සිටි අතර, 1976 න් පසු කිසිදු මරණ දඬුවමක් ක්‍රියාත්මක කර නොමැත.
ශ්‍රී ලංකාවේ අවසන් වරට නීත්‍යානුකූලව මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබුවේ 1976 ජුනි 23 වන දින වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේදීය. ඒ, අපරාධකරුවෙකු වූ “හොඳ පපුවා” යනුවෙන් හැඳින්වෙන ඇඹිලිපිටියේ චන්ද්‍රදාස එල්ලා මැරීමෙනි.
මරණ දඬුවම යළි ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ගැටලුව අනුප්‍රාප්තික රජයන් විසින් මතු කර ඇති අතර, එය වඩාත් කැපී පෙනුණේ හිටපු ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතාගේ පාලන සමයේදීය.
2018 සහ 2019 වසරවලදී, නීතිවිරෝධී මත්ද්‍රව්‍ය වෙළඳාමට එරෙහිව දැඩි පියවර ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය පෙන්වා දෙමින්, වරදකරුවන් වූ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවන්ට එරෙහිව මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කරන ලෙස සිරිසේන මහතා බලපෑම් කළේය.
මෙම පියවර හේතුවෙන් අලුගෝසුවන් බඳවා ගැනීමට කටයුතු කළ අතර, 2019 ජුනි මාසයේදී, වරදකරුවන් වූ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවන් සිව්දෙනෙකු සඳහා මරණ දඬුවම් නියෝගවලට අත්සන් කරන ලදී.
කෙසේ වෙතත් මෙම මුලපිරීමට දේශීය හා ජාත්‍යන්තර වශයෙන් දැඩි බාධාවලට මුහුණ දීමට සිදුවිය.
එවකට අග්‍රාමාත්‍ය රනිල් වික්‍රමසිංහ ඇතුළු ප්‍රධාන නීති සම්පාදකයින්ගේ විවෘත විරෝධය ඊට එල්ලවීමෙන් රජය තුළද බෙදීමක් ඇතිවිය.
ජාත්‍යන්තර වශයෙන් මානව හිමිකම් සංවිධාන මෙම පියවර හෙළා දුටු අතර, සිරකරුවන්ට මරණ දඬුවම ලබා දීමෙන් ශ්‍රී ලංකාවට එහි ලාභදායී GSP+ වෙළඳ සහන අහිමි විය හැකි බවට යුරෝපා සංගමය අනතුරු ඇඟවීය.
අවසානයේදී ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මැදිහත් වූ අතර, මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම් රැසක් විභාග කිරීමෙන් පසු මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීමට එරෙහිව අතුරු තහනම් නියෝග නිකුත් කරමින් ඓතිහාසික අත්හිටුවීම තවදුරටත් ආරක්ෂා කර දුන්නේය.
මේ හේතුවෙන් අධිකරණ විසින් දිගටම මරණ දඬුවම නියම කළද, රටේ දිගුකාලීනව පවතින මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක නොකිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය නොවෙනස්ව පැවතුණි.
MARU PATHTHARE