වත්මන් වැඩසටහන අවසන් වීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාව නව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) වැඩසටහනකට එළඹීමට විවෘතව සිටින බව ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ඊයේ ප්‍රකාශ කළේය.
එහෙත් ආර්ථික ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය සහ වර්ධන අපේක්ෂාවන් කිරා මැන බලන බැවින් රජය මෙතෙක් ඒ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු තීරණයක් ගෙන නොමැති බව ඔහු අවධාරණය කළේය.
ලංකා වාණිජ මණ්ඩලය විසින් සංවිධානය කරන ලද 2026 ශ්‍රී ලංකා ආර්ථික සහ ආයෝජන සමුළුව ආරම්භ කිරීමේ අවස්ථාවේ පැවති සුහද සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් ජනාධිපතිවරයා කියා සිටියේ, පවතින IMF වැඩසටහන යටතේ ලබා ගත් ප්‍රගතිය ආපසු හැරවීමකින් තොරව, අර්බුදයෙන් ගොඩඒමේ සිට ආර්ථික වර්ධනය වෙත අවධානය යොමු කරන නව ගිවිසුමක හැකියාව පිළිබඳව සාකච්ඡා වෙමින් පවතින බවයි.
“අපි දැනට රේටින්ස්වලින් උඩට ඇවිල්ලා තියෙනවා. නමුත් තවත් පියවරක් අපි ඉදිරියට යන්න ඕනි. අපේ විදෙස් සංචිත ප්‍රමාණය අපි අපේක්ෂා කරන මට්ටමට තව ළඟාවිය යුතුව තිබෙනවා. මේ සාධක පරිපූර්ණ කරගන්න පුළුවන්නම් අපිට යා හැකියි ජ්‍යාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලත් එක්ක පළවෙනි විස්තීර්ණ ණය වැඩසටහන ඒ අවුරුදු 4 ඉලක්කය වුණේ අපේ ස්ථාවරභාවය ළගාකර ගන්න එක. මම හිතන්නේ අපි සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයකින් ස්ථාවරභාවය ළගා කරගෙන තියෙනවා සෑම අතින්ම. දැන් අපි ඊළඟ සැලසුම වෙන්නේ මේ ස්ථාවරභාවය ආරක්ෂා කරමින් කොහොමද අපි වර්ධනය අත්පත් කර ගන්නේ.ඉතින් මම හිතන්නේ අපිට වර්ධනය සඳහා අලුත් එකඟතාවයකට යන්න පුළුවන් නම් අපි යන්න ලෑස්තියි”
මූල්‍ය අරමුදල සමඟ ඇති සබඳතාවේ අනාගතය තීරණය කිරීමට පෙර, සිය විකල්පයන් තක්සේරු කිරීම සඳහා රජය වත්මන් වැඩසටහනේ ඉතිරි මාස හය භාවිතා කරන බවද වැඩිදුරටත් පැවසීය.
ජාත්‍යන්තර ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල වර්ධනයක් සමඟ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමේ ලා ශ්‍රී ලංකාව සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් ලබා ඇති බව ජනාධිපතිවරයා පැවසීය. එහෙත් විදේශ විනිමය සංචිත තවමත් අපේක්ෂිත මට්ටමට ළඟා විය යුතුව ඇති බවත්, රටේ ණය තත්ත්වය තවදුරටත් වැඩිදියුණු කළ යුතු බවත් ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
පසුව එළඹෙන වැඩසටහනක් පිළිබඳ ඕනෑම තීරණයක් රඳා පවතින්නේ ආර්ථිකයේ තත්ත්වය, සංචිතවල ශක්තිය සහ ගෝලීය අවිනිශ්චිතතාවයන් මධ්‍යයේ තවදුරටත් ඇතිවිය හැකි බාහිර කම්පනවලට ඔරොත්තු දීමට ශ්‍රී ලංකාවට ඇති හැකියාව මත ය.
වර්තමාන ප්‍රවණතාවයන් අඛණ්ඩව පැවතියහොත් 2026 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්ධන ආනයන වියදම ඩොලර් බිලියන 6ක් පමණ දක්වා ඉහළ යා හැකි බවට දිසානායක මහතා අනතුරු ඇඟවීය. “2025 වසරේ ඉන්ධන ආනයන බිල ඩොලර් බිලියන 4.04කට (ඩොලර් මිලියන 4,042) වඩා වැඩි වූ අතර, 2026 මුල් මාස අට තුළ එය ඩොලර් බිලියන 4.08 (ඩොලර් මිලියන 4,082) ඉක්මවා තිබෙනවා,” යනුවෙන් මැදපෙරදිග ගැටුම රටේ බාහිර තත්ත්වයට ඇති කළ හැකි බලපෑම අවධාරණය කරමින් ඔහු පැවසීය.
මෙම අපේක්ෂිත වර්ධනය මගින්, ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම තහවුරු කිරීමට සහ බාහිර සංචිත ශක්තිමත් කිරීමට රජය උත්සාහ කරන අවස්ථාවකදී, විදේශ විනිමය අවශ්‍යතා මත අමතර පීඩනයක් ඇති කරනු ඇත.
අමතර සහායක් නොමැතිව ආර්ථිකයට තවදුරටත් කම්පන දරාගත හැකිද යන්න පිළිබඳ රජයේ තක්සේරුව හැඩගස්වන සාධක අතරට වර්ධනය වන ජාත්‍යන්තර තත්ත්වය ද ඇතුළත් වන බව ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.
නව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ වැඩසටහනක් අනිවාර්ය බව ඔහු ප්‍රකාශ නොකළ නමුත්, ඔහුගේ ප්‍රකාශවලින් ගම්‍ය වන්නේ ආර්ථික ප්‍රකෘතිමත්වීමේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සහ බාහිර අවදානම් කළමනාකරණය කිරීමට රටට ඇති හැකියාව මත මෙම තීරණයට බලපෑමක් සිදුවනු ඇති බවයි.
පවතින ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ වැඩසටහන මූලික වශයෙන් අර්බුදයෙන් පසු ආර්ථික ස්ථාවරත්වය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇති බවත්, මීළඟට පැමිණිය හැකි වැඩසටහනක් වර්ධනය සඳහා වැඩි බරක් ලබා දිය යුතු බවත් ජනාධිපතිවරයා සඳහන් කළේය.
“මුදල් අමාත්‍යාංශයේ සහ මහ බැංකුවේ නියෝජිතයන් ඇතුළු ජ්‍යෙෂ්ඨ ආර්ථික නිලධාරීන්ගේ සහභාගීත්වයෙන්, එවැනි ගිවිසුමක් කුමන ස්වරූපයක් ගත හැකිද යන්න පිළිබඳව අපි සාකච්ඡා කරමින් සිටිනවා,” ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික වර්ධන අරමුණුවලට සහාය වන ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමඟ යම් අවබෝධයකට එළඹිය හැකි නම්, තවත් ගිවිසුමකට එළඹීමට රජය සූදානම් බව ඔහු පැවසීය.
කෙසේ වෙතත්, අරමුදල සමඟ ඇති සබඳතාව අවසන් කිරීමට හෝ නව වැඩසටහනකට කැපවීමට රජය මෙතෙක් තීරණය කර නොමැති බව ඔහු නැවත වරක් අවධාරණය කළේය.
රජයේ ආර්ථික අරමුණු සහ වත්මන් වැඩසටහන යටතේ ඇති බැඳීම් අතර සාපේක්ෂව පරස්පරතා ඇත්තේ ඉතා සුළු වශයෙන් බව පෙන්වා දෙමින්, IMF සමඟ රජයේ සහයෝගීතාව ද ජනාධිපතිවරයා ආරක්ෂා කළේය. “මේ හේතුවෙන් ප්‍රධාන එකඟ නොවීම්වලින් තොරව ක්‍රියාත්මක කිරීමේ කටයුතු අඛණ්ඩව කරගෙන යාමට හැකි වී තිබෙනවා,” ඔහු අවධාරණය කළේය.
ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලට එක්වීමෙන් පසු අවස්ථා 17කදී එහි සහාය ලබාගෙන හෝ ඒ සඳහා යොමුවී ඇත. වත්මන් වැඩසටහන 2023 මාර්තු 20 වැනි දින අනුමත කරන ලද මාස 48ක විස්තීරණ අරමුදල් පහසුකමක් (EFF) වන අතර, එය දළ වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 3ක එනම් SDR බිලියන 2.286කට සමාන මූල්‍යනයකින් යුක්ත වේ. මෙම වැඩසටහන 2027 මාර්තු 19 දක්වා ක්‍රියාත්මක වීමට නියමිතය.
